آپتایم درصد زمانی است که سایت در دسترس بوده. عددها گول‌زننده‌اند: ۹۹ درصد خوب به نظر می‌رسد، ولی یعنی بیش از سه روز و نیم قطعی در سال. مهم‌تر از عدد تبلیغاتی، این است که خودتان بدانید سایت‌تان کی و چرا پایین آمده. با یک ابزار پایش رایگان که هر چند دقیقه سایت را چک می‌کند و با ایمیل یا پیام خبر می‌دهد، قطعی را قبل از مشتری می‌فهمید.
درصد یعنی چقدر قطعی؟
| آپتایم | قطعی در ماه | قطعی در سال |
|---|---|---|
| ۹۹٪ | حدود ۷ ساعت | ۳ روز و ۱۵ ساعت |
| ۹۹٫۵٪ | حدود ۳ ساعت و ۴۰ دقیقه | ۱ روز و ۲۰ ساعت |
| ۹۹٫۹٪ | حدود ۴۴ دقیقه | ۸ ساعت و ۴۵ دقیقه |
| ۹۹٫۹۵٪ | حدود ۲۲ دقیقه | ۴ ساعت و ۲۳ دقیقه |
| ۹۹٫۹۹٪ | حدود ۴ دقیقه | ۵۳ دقیقه |
صد درصد وجود ندارد؛ هر سروری به‌روزرسانی و نگهداری می‌خواهد.
قطعی سرور با قطعی سایت فرق دارد
| نوع | علت | مسئول |
|---|---|---|
| سرور یا شبکه | مشکل سخت‌افزار، برق، شبکه‌ی دیتاسنتر | هاست |
| سایت به سقف منابع خورده | بازدید زیاد، ربات، افزونه‌ی سنگین | سایت؛ یا نیاز به پلن بزرگ‌تر |
| خطای نرم‌افزاری | آپدیت خراب، خطای PHP، دیتابیس | سایت |
| دامنه یا DNS | انقضای دامنه، نیم‌سرور اشتباه | صاحب دامنه |
| SSL منقضی | گواهی تمدید نشده | بسته به نوع گواهی |
| سرویس تعلیق شده | تمدید نشدن | صاحب سرویس |
| اختلال اینترنت | مسیر بین کاربر و سرور | هیچ‌کدام |
عدد آپتایمی که شرکت‌های هاست اعلام می‌کنند مربوط به ردیف اول است. بیشتر قطعی‌هایی که صاحبان سایت تجربه می‌کنند از ردیف‌های بعدی است. (چرا سایت ناگهان پایین میآید)
پایش چطور کار می‌کند؟
یک سرویس بیرونی هر چند دقیقه به سایت شما درخواست می‌فرستد. اگر جواب نگیرد یا کد خطا بگیرد، از یک مکان دیگر هم امتحان می‌کند و بعد هشدار می‌دهد. سرویس‌هایی مثل UptimeRobot طرح رایگان دارند که برای یک سایت معمولی کافی است.
راه‌اندازی
- در یک سرویس پایش ثبت‌نام کنید.
- یک مانیتور از نوع HTTP(s) بسازید و آدرس کامل سایت را با https بدهید.
- فاصله‌ی بررسی را پنج دقیقه بگذارید.
- روش هشدار را انتخاب کنید: ایمیل، یا پیام‌رسانی که واقعاً نگاهش می‌کنید.
- ایمیل هشدار روی دامنه‌ی همان سایت نباشد؛ وقتی هاست پایین است، آن ایمیل هم نمی‌رسد.
چه چیزی را پایش کنم؟
| مانیتور | چرا |
|---|---|
| صفحه‌ی اصلی | پایه |
| یک صفحه‌ی داخلی کش‌نشده (مثلاً سبد خرید یا ورود) | صفحه‌ی اصلی از کش میآید و حتی وقتی PHP یا دیتابیس خراب است، سالم دیده می‌شود |
| جستجوی یک کلمه در صفحه (Keyword monitor) | صفحه‌ی خطا گاهی کد ۲۰۰ می‌دهد؛ وجود یک متن مشخص را چک کنید |
| تاریخ انقضای SSL | هشدار قبل از منقضی شدن |
| تاریخ انقضای دامنه | بعضی سرویس‌ها این را هم دارند |
پایش از خارج و سایت ایرانی
سرویس‌های پایش معروف از سرورهای خارج از ایران چک می‌کنند. دو نتیجه دارد:
- وقتی اینترنت بین‌الملل اختلال دارد، ابزار «قطعی» گزارش می‌کند، در حالی که سایت برای کاربران داخل ایران باز است.
- برعکس: اگر سایت به دلیلی فقط از داخل در دسترس نباشد، ابزار خارجی متوجه نمی‌شود.
پس هشدار را سرنخ بدانید، نه حکم قطعی. قبل از هر کاری خودتان با اینترنت داخلی سایت را باز کنید. اگر مخاطب شما داخل ایران است، یک ابزار پایش داخلی هم کنارش بگذارید. اگر سایت بازدید از خارج را محدود کرده باشد، آی‌پی‌های سرویس پایش را در فهرست مجاز بگذارید؛ وگرنه همیشه قطعی نشان می‌دهد. (سایت در اختلال اینترنت بین‌الملل)
وقتی هشدار آمد
- سایت را با اینترنت خودتان و اینترنت موبایل باز کنید.
- اگر برای شما باز است، احتمالاً اختلال مسیر بوده.
- اگر باز نیست، پیام خطا را بخوانید: ۵۰۰، ۵۰۳، ۵۰۸، خطای دیتابیس، یا اصلاً وصل نمی‌شود.
- سی‌پنل باز می‌شود؟ اگر بله، مشکل از خود سایت است. Resource Usage و لاگ خطا را ببینید. (خطای ۵۰۳ و ۵۰۴، لاگ خطا)
- اگر هیچ‌چیز باز نیست، وضعیت سرویس و دامنه را در ناحیه کاربری ببینید و تیکت بزنید: ساعت دقیق و متن خطا.
گزارش پایش به چه دردی میخورد؟
- الگو: قطعی هر شب ساعت سه یعنی بکاپ یا کرون سنگین، نه مشکل سرور.
- زمان پاسخ: نمودار Response Time کند شدن تدریجی سایت را نشان می‌دهد، قبل از اینکه به قطعی برسد.
- سند: وقتی با پشتیبانی هاست صحبت می‌کنید، ساعت دقیق قطعی‌ها پیدا کردن علت را سریع می‌کند.
- تصمیم: اگر قطعی‌ها از خود سایت است، عوض کردن هاست حلش نمی‌کند.
آپتایم هنگام انتخاب هاست
عدد تبلیغاتی را ملاک نگیرید. بپرسید: این عدد چطور اندازه‌گیری می‌شود، اگر رعایت نشود چه تعهدی هست، و نگهداری برنامه‌ریزی‌شده چه زمانی انجام می‌شود. (چطور شرکت هاستینگ انتخاب کنیم، چک‌لیست خرید هاست)
سوال‌های رایج
پایش به سایت فشار می‌آورد؟
نه. یک درخواست در هر پنج دقیقه در برابر بازدید عادی ناچیز است.
هشدارهای کوتاه یکدقیقهای مدام میآید.
یا اختلال مسیر بینالمللی است، یا سایت در لحظههایی به سقف منابع میخورد. ساعتها را با Resource Usage مقایسه کنید.
قطعی کوتاه به سئو آسیب میزند؟
نه. گوگل دوباره سر میزند. قطعی چندروزه یا تکراری اثر دارد.
